Author: Algernon Blackwood
Date: 2023-10-23T23:56:01+00:00
Description: La verkisto spektas filmo.
Publisher: Paul King

Sentima Ridado

By Algernon Blackwood.

Imprint

Senpaga kiel senpaga tagmanĝo.

Free like a free lunch.

Libera kiel libera parolado.

Free like free speech.

“The Laughter of Courage” is a short story written by Algernon Blackwood, was first published in 1924 in Tongues of Fire and Other Sketches, and is believed to be in the public domain. Digital scans can be found at the Internet Archive. A transcription was produced by Paul King.

The work was translated from English to Esperanto as “Sentima Ridado” in 2023 by Paul King and that translation is released under the CC0 1.0 Universal (CC0 1.0) Public Domain Dedication.

The cover page was adapted from Safety Last! by Harold Lloyd, and is believed to be in the public domain.

The cover and title pages feature the League Spartan and Sorts Mill Goudy typefaces created in 2014 and 2009 by The League of Moveable Type.

This e-book was created in 2023 by Paul King using tools and formats from Standard Ebooks. The efforts of this production are dedicated to the public domain as per the CC0 1.0 Universal (CC0 1.0) Public Domain Dedication.

The first edition of this ebook was released on October 23, 2023, 06:58 p.m.

Sentima Ridado

Estis ĉe granda kinejo. La lumoj estis malintensigitaj kaj la ĝenerala publiko estis neklaraĵo, vizaĝoj je kelkaj futoj distanco ne klare distingeblaj. Sur la ekrano komika rakonto estis montrata, iuj scenoj tre komikaj, kaj amuzo estis aŭdebla tute tra la homplena konstruaĵo. Estis subridado, ridaĉado, anheloj de surprizo, kaj foje ekkrio. Ĉiuj ŝajnis sufiĉe tiklitaj por fari bruon de iu ajn speco aŭ alia, kiam subite nova sono estis aŭdata, sono kiu tuj dominis la tutan kinejon. Viro estis—ridanta.

Komence, tiel koncentrita estis la atento al la ekrano, ke lia ridado ne altiris atenton. Ĝi kuniĝis en la ĝenerala murmuro de la homamaso. Sed grade ĝi distingis sin de ĉi tiu ĝenerala murmuro, kaj leviĝis super ĝi. Ĝi iĝis sono aparta. Pli ol nura amuzo, pli ol plaĉa sento de ridindeco farita aŭdebla, ĝi altiris atenton al si. Ĝi estis aŭtentika, elkora ridado.

Kaj homoj turnis siajn kapojn. Unue unu, tiam alia, rigardis for de la ekrano por vidi, kiu estis tiel pure feliĉa, ĝuanta sin kun tia spontanea amuzego. Oni devus esti infano por ridi tiel, sentis multaj, kun tuŝo de envio, eble, ĉe la penso. Neniu plenkreskulo povus forgesi sin pro tia malgranda kaŭzo. Ĝi certe estis senafekta ridado, la viro estis ne memkonscia. Li ne sciis, ke li faris tian bruon. Kaj ĉiuj rigardis la vicojn malantaŭ si, esplorrigardante avide por vidi lian vizaĝon; ili faris rimarkojn al siaj najbaroj; ili atendis, aŭskultante por la sekva eksplodo, tiam puŝetis unu la alian denove—kaj finfine komencis ridi mem.

Ili ridis kun la viro, ne pri li, ĉar ĝi estis tia infekta ridado, kiu bobelis el li en senĉesa fluo. Aktoroj sur la scenejo devus estinta grave konsternitaj, sed la bildoj, kompreneble, montris neniun signon de vundita fiero; ĉar la fakto estis, ke dum la komika rakonto daŭris, la tuta publiko ridis kun la viro anstataŭ kun la movantaj fotografaĵoj. La ekrano estis neglektata hontinde; ĝiaj ŝanĝoj nur provizis la demandon de unu momento al la alia: “Aŭskultu! Tio ekigos lin denove! Vi vidu ĉu ĝi ne faros!” Kaj li subite ekiris—la fluo de bongusta, ne memkonscia, elkora ridado, kiu faris al oni bonon per aŭdi.

Estis neniu markita propreco pri ĝi, la voĉo ne estis nekutima iel ajn, estis nenio pri ĝi, kio emigis onin ridi pri, anstataŭ kun li. Ĝi estis la vera, feliĉa ĝojo en la sono, kiu kune kaptis tiom da koroj. La deziro vidi la viron iĝis, ŝajne, universala; kia li estis, kia speco de ulo laŭ aspekte, kiom aĝa, kia grandeco, kia speco de viro—ke li povis ridi tiel? Homoj kliniĝis antaŭen, malantaŭen, flanken, por eltrovi lin, sed la duonmallumo ŝirmis lin de iliaj rigardoj; ili ne povis vidi la tremantajn flankojn, la gajajn okulojn, la gajegan buŝon kaj vangojn. Li estis aŭdebla nur, ne videbla. La plejmalmulto en la malantaŭaj vicoj, kiuj sidis proksime de li, havis lin por si mem.

Sed ĉiuj aŭskultis kun intensa delico. Ĉiuj kelkaj sekundoj la spontanea ridado elrompiĝis kun ŝajne nova freŝeco. Ĝi gajigis, ĝi faris la tagon ŝajni pli brila, estis pli da feliĉo en la mondo ol oni sciis, ŝajne; la vivo mem alprenis pli gajan kaj pli senzorgan aspekton kun tia pruvo de kuraĝa ĝuo en oniaj oreloj. La ekrano amuzis, sed la ridado de ĉi tiu viro kuraĝigis. Ĝi estis tre bona por aŭdi. Li devas, ja, esti gajega, temerara, malpeze kora ulo, sen zorgo aŭ koncerno en la mondo. Se nur tiu ridado povus esti enboteligota kaj liverota per plenĉaroj al la malfeliĉaj domoj de la mondo! Estis tia espero kaj kuraĝo en ĝi. La viro devas esti optimisma ulo kun fida perspektivo.

Kaj ĉiuj kiuj aŭdis ĝin kunhavis unu sopiron—ke la rakonto finu kaj la lumoj heligu tiel ke la ridanto eble estu videbla. Ĉar ŝajnis, ke neniu plu interesiĝis pri tio, kio okazis sur la ekrano; ĉiuj volis vidi la jovialan vizaĝon de la gajega, feliĉa viro, kiu gajigis ilin sen scii, ke li faris tiel. Kaj finfine la rakonto finiĝis, la lumoj komencis heliĝi. Centoj da koloj etendiĝis.

Mi neniam forgesos lin. Li ankoraŭ ridis, tamen ne laŭte nun. Li klinis sin al amiko por paroli pri la filmoj. Li estis tute nekonscia pri la sensacio kiun li kaŭzis—tiu feliĉa, gaja, gajega viro kiu estis vundita soldato, tenante du lambastonoj malpeze kontraŭ sia ŝultro.

Mi vidis lian neŝanceleblan, rezolutan vizaĝon; mi vidis liajn brilajn bluajn okulojn, ridado ankoraŭ en ili; kaj, kiam la prezentado finiĝis, mi ankaŭ vidis lin forportata tenere de siaj du amikoj. Li estis juna, eble dudek-ses jaraĝa maksimume, kaj lia korpo finiĝis ĉe la genuoj. Kaj suspiro trairis la grandan silentan publikon, dum, sen rigardi, ili tamen vidis—suspiro de miro kaj admiro, de dankemo, ankaŭ, mi pensas, de amo. Estis sento de respektego; estis certe malseketaj okuloj.

The Laughter of Courage

It was at a big cinema house. The lights were turned down and the general audience was a blur, faces at a few feet distance not clearly discernible. On the screen a comic story was being shown, some scenes very comic, and amusement was audible all over the crowded building. There was tittering, sniggering, gasps of surprise, and occasionally an exclamation. Everybody seemed sufficiently tickled to make a noise of one kind or another, when suddenly a new sound was heard, a sound that presently dominated the entire house. A man was—laughing.

At first, so concentrated was attention on the screen, that his laughter did not attract attention. It merged in the general murmur of the crowd. But gradually it differentiated itself from this general murmur, and rose above it. It became a sound apart. More than mere amusement, more than a pleasant sense of the ludicrous made audible, it drew attention to itself. It was a genuine, hearty laughter.

And people turned their heads. First one, then another, looked away from the screen to see who was so unadulteratedly happy, enjoying himself with such spontaneous hilarity. One must be a child to laugh like that, felt many, with a touch of envy, perhaps, at the thought. No grownup could forget himself for so slight a cause. It certainly was unaffected laughter, the man was unselfconscious. He did not know he was making such a noise. And everybody looked at the rows behind them, peering eagerly to see his face; they made remarks to their neighbours; they waited, listening for the next outburst, then nudged each other again—and finally began laughing themselves.

They laughed with the man, not at him, for it was such infectious laughter that bubbled from him in a ceaseless stream. Actors on the stage must have been seriously disconcerted, but the pictures, of course, showed no signs of injured vanity; for the fact was that, while the comic story lasted, the entire audience laughed with the man instead of with the moving photographs. The screen was neglected shamefully; its changes merely supplied the question from one moment to another:—“Listen! That will set him off again! You see if it doesn’t!” And off he went—the stream of delicious, unselfconscious, heartfelt laughter that it did one good to hear.

There was no marked peculiarity about it, the voice was not unusual in any way, there was nothing about it that made one inclined to laugh at instead of with him. Nenio pri ĝi markigis ĝi kiel propreca, la voco neniel estis malkutima, nenio pri ĝi inclinis oni ridi pri la viro anstataŭe kun lin. It was the genuine, happy joy in the sound that caught so many hearts along. The desire to see the man became, apparently, universal; what was he like, what sort of fellow to look at, what age, what size, what type of man—that he could laugh like this? People leaned forward, backwards, sideways, to discover him; but the semidarkness screened him from their view; they could not see the shaking sides, the merry eyes, the jolly mouth and cheeks. He was audible only, not visible. The few in the back rows who sat near him had him to themselves.

But all listened with keen delight. Every few seconds the spontaneous laughter broke forth with what seemed new freshness. It cheered, it made the day seem brighter, there was more happiness in the world than one knew, evidently; life itself took on a gayer, and more careless aspect with such a proof of brave enjoyment in one’s ears. The screen amused, but this man’s laughter heartened. It was very good to hear. He must, indeed, be a jolly, reckless, lighthearted fellow, without a care or worry in the world. If only that laughter could be bottled up and delivered by cartloads in the unhappy houses of the world! There was such hope and courage in it. The man must be an optimist with confident outlook.

And everyone who heard it shared one longing—for the story to end and the lights to be turned up that the laugher might be visible. For it seemed that no one cared any longer what happened on the screen; all wanted to see the jovial face of the jolly, happy man who had cheered them up without knowing that he did so. And at last the story ended, the lights began to rise. Hundreds of necks were craned.

I shall never forget him. He was still laughing, though not loudly now. He leaned over to a pal to talk about the pictures. He was utterly oblivious of the sensation that he caused—this happy, cheerful, jolly man who was a wounded soldier, holding two crutches lightly against his shoulder.

I saw his grim, determined face; I saw his bright blue eyes, laughter still in them; and, when the performance ended, I also saw him carried out tenderly by his two pals. He was young, perhaps twenty-six at most, and his body ended at the knees. And a sigh went through the great silent audience as, without watching, they yet saw—a sigh of wonder and admiration, of gratitude, also, I think, of love. There was a feeling of reverence; there were certainly moistened eyes.